Sieć lojalności silniejsza niż protesty. Tak reżim ajatollahów utrzymuje władzę

Gospodarka jako narzędzie kontroli

Iran od dekad buduje mechanizm kontroli oparty na pieniądzach, wpływach i dostępie do przywilejów. Jak wynika z analiz przywoływanych przez dziennikarzy „The Wall Street Journal”, struktura obejmuje znaczną część gospodarki i stanowi fundament przetrwania władzy w Teheranie.

Według ekspertów, reżim kontroluje ponad połowę gospodarki, rozdając stanowiska, kontrakty i przywileje tym, którzy pozostają lojalni. System ten tworzy swoisty „kontrakt społeczny”, w którym poparcie dla władzy oznacza realne korzyści finansowe i zawodowe.

Ali Vaez z International Crisis Group podkreśla mechanizm uzależnienia obywateli od państwa:

— Miliony ludzi czerpią korzyści ze swojej lojalności wobec reżimu. Nie chcą ich stracić — powiedział Vaez.

To właśnie ten system sprawia, że nawet przy niskim poziomie społecznego poparcia, władza utrzymuje stabilność.

Kluczową rolę odgrywa Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej, która nie tylko pełni funkcje militarne, ale także kontroluje ogromne segmenty gospodarki.

To właśnie ta formacja zarządza projektami infrastrukturalnymi, handlem oraz sektorem energetycznym. Jej wpływy są tak duże, że działa niemal jak państwo w państwie. Z kolei paramilitarna organizacja Basij zapewnia kontrolę społeczną. Licząca setki tysięcy członków formacja obecna jest w szkołach, uczelniach i instytucjach publicznych.

Azam Jangravi, irańska aktywistka, zwraca uwagę na skalę tego zjawiska:

— Basidż są częścią społeczeństwa — powiedziała Jangravi.

System nagród obejmuje m.in.

• dostęp do tanich kredytów
• preferencyjne kursy walut
• pierwszeństwo w rekrutacji na uczelnie
• lepiej płatne stanowiska

Członkowie struktur powiązanych z reżimem mogą liczyć na szybsze awanse oraz dodatkowe benefity, takie jak mieszkania czy samochody służbowe. Eksperci wskazują, że to właśnie te mechanizmy skutecznie zniechęcają do buntu nawet osoby, które prywatnie krytykują władzę. Pomimo napięć międzynarodowych i operacji militarnych, struktura władzy w Iranie pozostaje stabilna. Wynika to z faktu, że beneficjenci systemu mają bezpośredni interes w jego utrzymaniu.

Źródło: Republika, wsj.com

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X