"Gdy pamięć ludzka gaśnie, dalej mówią kamienie". Historia cmentarza na Powązkach

– Pierwszym wybitnym Polakiem pochowanym na Cmentarzu Powązkowskim był Władysław Raymont, który spoczywa w Alei Zasłużonych. Prymas Tysiąclecia powiedział "gdy pamięć ludzka gaśnie, dalej mówią kamienie" – przypomniała Aleksandra Zarzycka.

Artur Górniewski, przewodnik, opowiadał o Cmentarzu na Powązkach. Wskazał, że 226 lat, mają najstarsze, pierwsze groby, założone na Powązkach, na 2,5 hektarowej działce, przekazanej przez rodzinę Szymanowskich w 1790 roku, w 1792 roku już Cmentarz został poświęcony i pierwsze groby zaczęły się pojawiać.

Obiekty sztuki cmentarnej ulokowane są w parkowym krajobrazie i nadają Powązkom uroku, wyróżniając je na tle innych, warszawskich cmentarzy.

– Rzeźby reprezentują stan, uczucia oraz emocje osób, które pozostały po tych chwilach, kiedy ich bliscy odeszli. Czasem odzwierciedlają one to, czym osoba, która odeszła się zajmowała, a czasem stan i emocje osób, które pozostały. Przemijanie, zastanawianie się nad tym, co zrobiliśmy w trakcie naszego życia jest reprezentowane przez starca, który pochyla się nie tylko nad swoim życiem, ale również nad klepsydrą. Wysoko podwinięte rękawy, również pokazują jego starość, która jest widoczna na jego ciele. Motyw ten często pojawia się na Powązkach – wskazał przewodnik. 

– Tablica, mauzoleum, gdzie gromadzi się najwięcej osób, podczas samego Święta Wszystkich Świętych, to mauzoleum zabitych w czasie II wojny światowej – mówił. 

W katakumbach pochowany jest wybitny polski muzyk Czesław Niemen, jest to jeden z najczęściej odwiedzanych grobów.
"Nie żal nic, żal tak wiele" – to jest cytat na nagrobku Czesława Niemena, innym, który niewątpliwe znamy jest ""dziwny jest ten świat". – Niewątpliwie był on dziwny dla niego. Osoba urodzona na początku II wojny światowej, przeżył 44 lata systemu, który przyszedł do nas ze Wschodu, aby umrzeć już w wolnej Polsce, w roku 2004, pozostawiając po sobie spuściznę, która jest doceniana – wskazał Artur Górniewski.

Mówiąc o Alei Zasłużonych, przewodnik powiedział, że "pierwszym nagrobkiem, który tu powstał jest nagrobek Reymonta". – Możemy zobaczyć nagrobki 109 osób zasłużonych dla Polski. Rok 1925 nie był tylko rokiem, kiedy Władysław Reymont umarł, ale także rokiem, kiedy założono Aleję Zasłużonych – dodał.