Dlaczego obgryzamy paznokcie? Mózg wybiera znany ból przed niepewnością

Według najnowszej książki psychologa klinicznego Dr. Charlie Heriot-Maitlanda „Controlled Explosions in Mental Health”, wiele zachowań, które zwykle oceniamy jako szkodliwe lub irytujące, pełni w rzeczywistości ważną funkcję ochronną. 

Mózg nie jest skonstruowany do maksymalizowania szczęścia, lecz do przetrwania – podkreśla autor na łamach Fox News Digital.

Kluczowym mechanizmem jest awersja do niespodzianek. W ciągu ewolucji ludzkości niespodziewane zagrożenia mogły oznaczać śmierć. Dlatego nasz mózg woli kontrolowaną, przewidywalną dawkę bólu niż konfrontację z nieznanym ryzykiem. 

Mózg nie lubi niespodzianek – mówi Heriot-Maitland. 

W efekcie zamiast zmierzyć się z lękiem przed odrzuceniem, porażką czy oceną, wolimy np. odkładać zadanie (prokrastynacja) lub obgryzać paznokcie – zachowania, które wywołują znane, do zniesienia cierpienie, ale dają poczucie kontroli.

Te drobne szkody działają jak dawka ochronna, zapobiegająca większym ranom psychicznym – wyjaśnia autor. 

Obgryzanie paznokci, samokrytyka, unikanie czy zwlekanie stają się więc mikrostrategiami regulacji emocjonalnej w świecie, w którym realne zagrożenia fizyczne zastąpiły zagrożenia emocjonalne: wstyd, lęk przed odrzuceniem czy utrata kontroli.

Psycholog Thea Gallagher z NYU Langone Health dodaje, że takie zachowania to próby opanowania dyskomfortu przez mózg, który ewoluował w kierunku nadmiernej czujności – woli uruchomić reakcję ochronną „na wszelki wypadek”, nawet gdy realne niebezpieczeństwo nie istnieje.

Eksperci zaznaczają jednak, że teoria opiera się przede wszystkim na obserwacjach klinicznych, a nie na twardych danych empirycznych. Potrzebne są dalsze badania. Na powstawanie i utrzymywanie się tych nawyków wpływają również inne czynniki, takie jak ADHD, przebyte traumy, chroniczny stres czy sytuacja społeczno-ekonomiczna.

Podsumowując, to, co nazywamy „złym nawykiem”, może być w rzeczywistości inteligentnym, choć krótkowzrocznym sposobem, w jaki nasz mózg próbuje nas chronić przed tym, co uważa za największe zagrożenie – niepewnością. Zamiast walczyć z takimi zachowaniami siłą woli, warto zrozumieć ich pierwotny cel i szukać zdrowszych alternatyw, które dają podobne poczucie kontroli.

Źródło: Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X